Martial Law: Handa Ba ang Bayan?

Arangkada sa Balita: EDITORYAL

ISANG terminong nagdudulot ng pangamba, pagtutol, at masalimuot na alaala sa maraming Pilipino, ang MARTIAL LAW.

Sa ilalim ng 1987 Constitusion, ang kapangyarihang ito ay ipinagkakaloob lamang sa Pangulo bilang Commander-in-Chief sa ilalim ng mga tiyak at napakagrabeng kalagayan tulad ng kapag may paghihimagsik, o pag-atake sa soberanya, at kung kailan malubha ang banta sa seguridad ng bansa.

Ngunit sa harap ng mga hamong kinakaharap ngayon ng administrasyon, mula sa mga malawakang korapsyon sa gobyerno, kahirapan, hanggang sa mga banta sa kalusugan, may mga nagtatanong: kaya pa kayang ipatupad ang martial law sa kasalukuyang panahon? at ano ang magiging papel ng mamamayan kung sakaling ito’y muling maganap?

Una sa lahat, mahigpit na binibigyang-limitasyon ng Saligang Batas ang pagdeklara ng Martial Law. Ito ay dapat na tumagal lamang ng animnapung araw, at ang Kongreso, sa pamamagitan ng majority vote, ang may kapangyarihang mag-apruba o mag-ratipika nito. Higit sa rito, maaari itong basahan ng Kataas-taasang Hukuman ng habeas data at ang karapatan ng mga mamamayan na maghabol laban sa anumang pang-aabuso. Ibig sabihin, hindi ito isang absolutong kapangyarihan na walang check and balance. Hindi katulad ng Martial Law noon bago ang 1987 Constitution.

Ngunit hindi maikakaila na sa panahon ngayon, kung saan malawak ang impluwensya ng social media at mabilis ang daloy ng impormasyon, ang pagdeklara ng Martial Law ay hindi lamang isang legal na isyu kundi isang malalim na politikal at sosyal na hakbang. Ang anumang pagdeklara nito nang walang malinaw at napakalubhang banta ay maaaring magdulot ng matinding pagtutol mula sa taumbayan at sa internasyonal na komunidad. Ang pamana ng administrasyong Marcos noon (ang mga karahasan, paglabag sa karapatang pantao, at pagyurak sa demokrasya), ay nagsisilbing babala sa lahat.

Kung sakali mang magkaroon ng sapat na batayan at ipatupad ni PBBM martial law, at sang-ayunan ng Kongreso, mahalagang malaman ng bawat mamayan ang kanyang mga karapatan at mga maaaring gawin.

Una Manatiling Informed at Mapanuri. Huwag magpadala sa fake news o misinformation. Hanapin ang opisyal na mga pahayag mula sa pamahalaan at mga mapagkakatiwalaang balita. Ang kaalaman ang iyong unang panangga laban sa pang-aabuso.

Pangalawa alamin at Ipagtanggol ang Iyong mga Karapatan. Sa ilalim ng batas, hindi nawawala ang iyong mga karapatang pantao. Kilalanin ang iyong karapatan sa pagiging ligtas, sa pagtahol sa hukuman (habeas corpus), at sa malayang pagpapahayag. Kung ikaw o ang iyong kakilala ay biktima ng arbitraryong pag-aresto o karahasan, humanap kaagad ng tulong legal.

Ikatlo, makisali sa Mapayapang Pagtutol at Pagpupulong. Ang Konstitusyon ay nagbibigay-proteksyon sa karapatan na magpahayag nang mapayapa. Ang mga rally, peaceful protest, at pagpirma ng petisyon ay mga lehitimong paraan upang iparating ang hinaing ng bayan.

Pang-apat suportahan ang Mga Organisasyong Nagbabantay sa Karapatang Pantao. Ang mga grupong tulad ng Commission on Human Rights (CHR), mga non-government organization, at mga legal aid group ay nagsisilbing tagapagbantay laban sa pang-aabuso. Maaari silang lapitan para sa tulong at dokumentasyon ng anumang paglabag.

Sa huli, ang kapangyarihan ay nasa kamay ng taumbayan. Sa pamamagitan ng tamang pagpili ng mga lider na nirerespeto ang demokrasya at karapatang pantao, maiiwasan ang anumang pagmamalabis sa kapangyarihan.

Higit sa Lahat, Pagtutulungan ang Kailangan. Ang tanong na “Kaya pa bang ipatupad ang martial law?” ay hindi lamang tungkol sa legal na kapasidad kundi sa pulitikal at sosyal na katanggap-tanggap nito. Sa isang bansang may masiglang demokrasya at aktibong mamamayan, ang anumang paglihis sa konstitusyonal na diwa ng martial law ay tiyak na haharap sa matibay na pagtutol.

Sa halip na maghanda para sa isang rehimen ng dahas at takot, ang hamon ngayon ng kasalukuyang administrasyon ay pangunahan ang bayan sa pagharap sa mga tunay na problema, ang korapsyon na syang nagdudulot ng malawakang kahirapan, kawalan ng trabaho, at kawalan ng katarungan. Sa pamamagitan ng diyalogo, pagtutulungan, at pagrespeto sa karapatan ng bawat isa, ito ang tamang solusyon.

Ang pinakamalakas na sandata laban sa anumang banta sa demokrasya ay hindi baril o batas, kundi ang nagkakaisa, alerto, at makabayang mamamayan.